Chăm sóc tóc mùa hè ở Việt Nam: nắng, mồ hôi và clo

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Skinnocare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 30/09/2026

Chăm sóc tóc mùa hè ở Việt Nam cần xử lý cùng lúc ba tác nhân: nắng làm tổn thương protein và màu tóc, mồ hôi cộng độ ẩm cao làm da đầu bết và dễ ngứa, gàu, và clo trong nước bể bơi làm bong lớp biểu bì tóc. Nguyên tắc chung là gội đủ thường xuyên bằng dầu gội phù hợp với da đầu, luôn dùng dầu xả ở phần thân tóc, che tóc khi ra nắng, làm ướt tóc bằng nước sạch trước khi bơi và gội ngay sau khi bơi. Tóc rụng nhiều hơn vào cuối hè thường là dao động theo mùa, nhưng rụng kéo dài hay thành mảng cần đi khám.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Nắng hại tóc thế nào?	Làm giảm protein, phai màu, tóc xỉn, thô ráp, dễ gãy
Mồ hôi gây gì?	Da đầu bết nhanh, ngứa, gàu dễ bùng; dễ nhầm với da đầu dầu
Clo trong bể bơi?	Bong lớp biểu bì tóc, tóc khô, bạc màu
Việc quan trọng nhất	Gội đều, dầu xả thân tóc, che nắng, xả sạch sau bơi
Rụng tóc cuối hè	Thường là dao động theo mùa; kéo dài trên vài tháng thì đi khám

Mùa hè ở Việt Nam ảnh hưởng tới tóc và da đầu thế nào?

Mùa hè ở phần lớn các tỉnh thành nước ta vừa nắng gắt, vừa nóng ẩm, lại là mùa đi bơi, đi biển. Mỗi yếu tố tác động lên một “tầng” khác nhau: nắng và clo chủ yếu làm hại sợi tóc, còn mồ hôi và độ ẩm chủ yếu ảnh hưởng da đầu. Vì vậy, một quy trình chăm sóc hiệu quả phải tách riêng hai mục tiêu: làm sạch da đầu và bảo vệ thân tóc – đúng tinh thần của bài trụ Quy trình chăm sóc tóc và da đầu tại nhà: khung ba bước và cách cá nhân hóa.

Tác nhân	Tác động chính	Dấu hiệu dễ thấy	Ưu tiên xử lý
Nắng (UV, ánh sáng nhìn thấy, nhiệt)	Thân tóc: protein, lipid, sắc tố	Tóc khô, xỉn, phai màu nhuộm, chẻ ngọn	Che chắn, dầu xả, hạn chế nhiệt
Mồ hôi, độ ẩm cao	Da đầu: bã nhờn, vi sinh vật	Bết nhanh, mùi, ngứa, gàu	Gội đều, dầu gội hợp da đầu
Clo bể bơi	Lớp biểu bì tóc, sắc tố	Tóc cứng, rối, ngả vàng	Làm ướt trước, gội ngay sau bơi
Máy sấy, máy duỗi	Bề mặt sợi tóc	Thô ráp, gãy	Sấy xa, nhiệt vừa phải

Nắng làm hại sợi tóc như thế nào?

Bức xạ mặt trời gồm tia cực tím, ánh sáng nhìn thấy và tia hồng ngoại đều tác động xấu lên màu tóc, độ bền cơ học, độ bóng, hàm lượng protein và độ nhám bề mặt sợi tóc (Dario và cộng sự, 2015). Tổn thương do nắng ảnh hưởng tới protein (65–95%), lipid và melanin của tóc (Stolecka-Warzecha và cộng sự, 2023). Tóc là phần đã sừng hóa, không tự sửa chữa, nên tổn thương cộng dồn từ mùa này sang mùa khác và thấy rõ nhất ở phần ngọn.

Tóc sẫm màu – như tóc đa số người Việt – hấp thụ bức xạ nhiều nhất ở mọi dải bước sóng, nên các tác giả cho rằng tóc sẫm màu cần được bảo vệ hơn tóc sáng màu và tóc bạc (Stolecka-Warzecha và cộng sự, 2023). Các sản phẩm bảo vệ tóc khỏi nắng hiện nay chủ yếu nhắm tới tóc nhuộm, đặc biệt tông nâu đỏ, và tóc bạc (Dario và cộng sự, 2015).

Về sản phẩm “chống nắng cho tóc”: các công thức thường dựa vào silicone, chất chống oxy hóa và bộ lọc UV mang điện tích dương bám lên bề mặt tóc, nhưng chưa có tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả như kem chống nắng cho da, nên khó so sánh các kết quả công bố (Dario và cộng sự, 2015). Trong một nghiên cứu đo phản xạ ánh sáng, cả ba sản phẩm chống nắng cho tóc được thử đều không cho mức bảo vệ như kỳ vọng (Stolecka-Warzecha và cộng sự, 2023). Thực tế, mũ, nón rộng vành vẫn là cách che chắn đáng tin cậy; sản phẩm dưỡng có màng silicone hay polymer chỉ là lớp hỗ trợ.

Vì sao mùa hè da đầu nhanh bết, ngứa và dễ có gàu?

Độ nhờn của da thay đổi theo chế độ ăn, tuổi, giới, chủng tộc và khí hậu nóng ẩm (Sakuma và Maibach, 2012). Mồ hôi đọng lại trộn với bã nhờn làm tóc bết nhanh hơn, da đầu có mùi và cảm giác ngứa rát, nhất là khi đội mũ bảo hiểm nhiều giờ.

Gàu ảnh hưởng tới khoảng một nửa dân số thế giới sau tuổi dậy thì, hình thành từ ba yếu tố: nấm men Malassezia, lượng bã nhờn và cơ địa từng người; hàng rào lớp sừng da đầu suy yếu cũng góp phần (Turner và cộng sự, 2012). Mùa hè cung cấp thêm “nguyên liệu” cho vòng xoắn này. Nếu da đầu bạn đổ dầu nhiều hơn hẳn vào mùa nóng, xem bài Da đầu dầu: cơ chế tiết bã và cách kiểm soát; nếu ngứa là triệu chứng chính, tham khảo Ngứa da đầu: mười nguyên nhân thường gặp.

Những thói quen hay làm nặng tình trạng: để tóc ẩm mồ hôi rồi buộc chặt hoặc đội mũ kín cả ngày; đi ngủ khi tóc còn ướt; gội qua loa chỉ xả nước; dùng dầu xả, dầu dưỡng bôi sát chân tóc.

Nước bể bơi có clo làm tóc hư như thế nào?

Một nghiên cứu trên 67 vận động viên bơi lội quốc gia Nhật Bản ghi nhận 61% bị đổi màu tóc, trong khi nhóm đối chứng không có ai. Dưới kính hiển vi điện tử, tóc ngả vàng của vận động viên mất hoàn toàn lớp biểu bì (cuticle), số melanosome giảm và hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn. Các tác giả cho rằng ma sát với nước làm hỏng lớp biểu bì, sau đó acid hypochlorous trong nước bể bơi thấm vào lõi tóc và oxy hóa sắc tố (Nanko và cộng sự, 2000). Người đi bơi thường xuyên vì vậy hay thấy tóc cứng, rối, khô và nhạt màu dần.

Một hiện tượng ít gặp hơn là tóc ngả xanh lá (chlorotrichosis) do đồng tích tụ, thường ở tóc sáng màu, tóc đã hư tổn và liên quan bể bơi bảo dưỡng kém; trong một ca được báo cáo, dầu gội chứa EDTA giúp màu xanh giảm rõ sau 8 tuần và dầu xả chứa amoni bậc bốn được dùng trước khi tiếp xúc để phòng ngừa (Lomelí-Legaspi và cộng sự, 2024).

Tắm tráng trước khi xuống bể cũng có ích cho cả cộng đồng: mồ hôi, tóc, mỹ phẩm và kem chống nắng của người bơi là nguồn tạo ra sản phẩm phụ khử trùng trong nước bể, và tắm trước khi xuống nước giúp giảm các chất tiền thân này (Liviac và cộng sự, 2010).

Tóc rụng nhiều vào cuối hè có đáng lo không?

Theo dõi 10 người đàn ông trong 8–14 năm bằng chụp ảnh tóc cho thấy tỷ lệ tóc ở pha nghỉ (telogen) đạt cao nhất vào cuối hè, đầu thu, và dao động này liên quan tới số giờ nắng (Courtois và cộng sự, 1996). Nói cách khác, rụng nhiều hơn vào cuối hè có thể là hiện tượng theo mùa. Tuy vậy, nếu rụng kéo dài, rụng thành mảng hoặc tóc thưa rõ, bạn nên đọc bài Rụng tóc: nguyên nhân, phân loại và khi nào cần đi khám.

Quy trình chăm sóc tóc mùa hè gồm những bước nào?

1. Gội đủ thường xuyên: ngày ra nhiều mồ hôi có thể gội hằng ngày hoặc cách ngày; massage da đầu bằng đầu ngón tay, xả thật sạch.
2. Chọn dầu gội theo da đầu, không theo tóc: dầu gội làm sạch da đầu, còn các thành phần dưỡng giúp tóc dễ chải (D’Souza và Rathi, 2015). Da đầu có gàu dùng dầu gội chống gàu theo nhịp phù hợp.
3. Dầu xả cho thân tóc, tránh chân tóc: dầu xả giúp tóc dễ vào nếp, giảm tĩnh điện và tăng độ bóng (D’Souza và Rathi, 2015). Xem thêm Polymer cation trong dầu xả.
4. Trước khi bơi: làm ướt tóc bằng nước sạch, thoa một lớp dầu xả mỏng ở thân tóc, đội mũ bơi, tắm tráng.
5. Sau khi bơi hoặc tắm biển: gội ngay bằng nước sạch và dầu gội, sau đó dùng dầu xả.
6. Khi ra nắng: đội mũ, nón rộng vành; buộc tóc dài lên để giảm diện tiếp xúc.
7. Sấy đúng cách: nhiệt càng cao, bề mặt tóc càng hư; sấy cách tóc khoảng 15 cm và di chuyển liên tục gây tổn thương ít hơn cả để khô tự nhiên, còn sấy ở 95°C làm tóc đổi màu chỉ sau 10 lần (Lee và cộng sự, 2011). Không ngủ khi tóc còn ướt.

Tình huống	Nên làm	Nên tránh
Đi làm bằng xe máy	Lót khăn mỏng trong mũ, thay/giặt lót thường xuyên	Buộc chặt tóc ẩm mồ hôi cả ngày
Đi bơi	Làm ướt tóc, dầu xả mỏng, mũ bơi, gội ngay sau bơi	Để tóc khô tự nhiên với nước clo
Tắm biển	Xả nước ngọt, gội, dầu xả	Phơi tóc ướt nước muối dưới nắng
Tóc nhuộm, uốn	Che nắng kỹ, dầu xả, giảm nhiệt	Tẩy, nhuộm ngay trước kỳ đi biển

Trẻ em đi học bơi, người cao tuổi hoặc người có bệnh da đầu nên chọn dầu gội dịu nhẹ và hỏi bác sĩ khi da đầu kích ứng. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp

Mùa hè có nên gội đầu mỗi ngày?

Có thể, nếu bạn ra nhiều mồ hôi hoặc da đầu dầu. Dùng dầu gội dịu nhẹ, xả sạch và dùng dầu xả ở thân tóc để hạn chế khô ngọn.

Xịt chống nắng cho da có dùng lên tóc được không?

Không nên. Kem chống nắng cho da không được thiết kế cho sợi tóc và có thể làm bết da đầu. Che chắn bằng mũ hiệu quả và ổn định hơn.

Có cần dầu gội riêng cho người đi bơi?

Không bắt buộc. Điều quan trọng là làm ướt tóc trước, đội mũ bơi và gội sạch ngay sau bơi. Dầu gội có chất tạo phức (như EDTA) có thể hữu ích với người bơi nhiều.

Tóc khô xơ mùa hè có nên ủ dầu dừa?

Có thể dùng ít ở phần thân và ngọn tóc, tránh bôi lên da đầu nếu có gàu hoặc da đầu dầu, và gội sạch sau đó.

Buộc tóc lên có giúp da đầu bớt bết?

Buộc lỏng giúp da đầu thông thoáng hơn. Tránh buộc quá chặt khi tóc còn ẩm vì dễ gây gãy và bí da đầu.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Dario MF, Baby AR, Velasco MV. Effects of solar radiation on hair and photoprotection. J Photochem Photobiol B. 2015;153:240-246. doi:10.1016/j.jphotobiol.2015.09.025. PMID 26454659. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26454659/
2. Stolecka-Warzecha A, Wilczyński S, Bożek M, et al. Assessment of the photoprotection properties of hair cosmetics using the hemispherical directional reflectance method. Skin Res Technol. 2023;29(10):e13443. doi:10.1111/srt.13443. PMID 37881048. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37881048/
3. Sakuma TH, Maibach HI. Oily skin: an overview. Skin Pharmacol Physiol. 2012;25(5):227-235. doi:10.1159/000338978. PMID 22722766. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22722766/
4. Turner GA, Hoptroff M, Harding CR. Stratum corneum dysfunction in dandruff. Int J Cosmet Sci. 2012;34(4):298-306. doi:10.1111/j.1468-2494.2012.00723.x. PMID 22515370. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22515370/
5. Nanko H, Mutoh Y, Atsumi R, et al. Hair-discoloration of Japanese elite swimmers. J Dermatol. 2000;27(10):625-634. doi:10.1111/j.1346-8138.2000.tb02243.x. PMID 11092265. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11092265/
6. Lomelí-Legaspi E, Corona-Rodarte E, Cano-Aguilar LE, et al. The Greening of Hair: A Unique Case of Chlorotrichosis and Its Management. Skin Appendage Disord. 2024;10(6):528-531. doi:10.1159/000539438. PMID 39659652. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39659652/
7. Liviac D, Wagner ED, Mitch WA, et al. Genotoxicity of water concentrates from recreational pools after various disinfection methods. Environ Sci Technol. 2010;44(9):3527-3532. doi:10.1021/es903593w. PMID 20380372. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20380372/
8. Courtois M, Loussouarn G, Hourseau S, Grollier JF. Periodicity in the growth and shedding of hair. Br J Dermatol. 1996;134(1):47-54. PMID 8745886. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8745886/
9. D’Souza P, Rathi SK. Shampoo and Conditioners: What a Dermatologist Should Know? Indian J Dermatol. 2015;60(3):248-254. doi:10.4103/0019-5154.156355. PMID 26120149. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26120149/
10. Lee Y, Kim YD, Hyun HJ, et al. Hair shaft damage from heat and drying time of hair dryer. Ann Dermatol. 2011;23(4):455-462. doi:10.5021/ad.2011.23.4.455. PMID 22148012. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22148012/

Đọc tiếp

• Quy trình chăm sóc tóc và da đầu tại nhà — khung ba bước và cách cá nhân hóa
• Da đầu dầu — cơ chế tiết bã và cách kiểm soát
• Xịt dưỡng tóc và leave-in — khi nào cần, khi nào thừa
• Dầu dưỡng tóc — loại nào thấm vào sợi tóc, loại nào chỉ phủ bên ngoài
• Mụn trên da đầu — viêm nang lông và cách xử lý an toàn
• Tóc hư tổn: bốn mức độ tổn thương và dấu hiệu nhận biết từng mức — Tóc hư tổn đi từ mòn bề mặt, vảy biểu bì nhấc nứt, mất vảy lộ vỏ tới tách sợi gãy.
• Mùi da đầu: vì sao tóc nhanh có mùi dù vẫn gội đều — Mùi da đầu đến từ bã nhờn bị oxy hóa và chuyển hóa thành chất bay hơi như nonanal, 2-nonenal.
• Rụng tóc theo mùa: bằng chứng về đỉnh rụng tóc tháng 8–11 — Rụng tóc theo mùa được ghi nhận ở Anh, Thụy Sĩ, Trung Quốc với đỉnh cuối hè, đầu thu.

Bài viết do đội ngũ chuyên môn Skinnocare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc tóc và da đầu. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm Skinnocare là mỹ phẩm, không phải thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

Skinnocare — Tiên phong chăm sóc da & tóc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ · Câu hỏi thường gặp