Rụng tóc theo mùa: bằng chứng về đỉnh rụng tóc tháng 8–11

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Skinnocare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 18/10/2026

Rụng tóc theo mùa có thật: nhiều nghiên cứu ở châu Âu và Trung Quốc ghi nhận tỷ lệ tóc ở pha nghỉ (telogen) và số sợi rụng tăng vào khoảng tháng 8 đến tháng 10. Ở một nhóm nam giới tại Anh, số tóc rụng mỗi ngày vào cuối hè cao gấp đôi mùa đông trước đó. Mức tăng này thường tự hết và vẫn nằm trong giới hạn bình thường. Nguyên nhân chưa rõ; giả thuyết về ánh sáng, melatonin, prolactin chủ yếu dựa trên động vật và thí nghiệm trong phòng. Việt Nam ở vùng nhiệt đới và chưa có nghiên cứu riêng, nên không nên áp nguyên các mốc tháng này cho người Việt.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Rụng tóc theo mùa có thật không?	Có, được ghi nhận ở Anh, Thụy Sĩ, Bỉ, Trung Quốc
Đỉnh rụng rơi vào tháng nào?	Khoảng tháng 7 đến tháng 10 ở các nước ôn đới Bắc bán cầu
Vì sao tóc rụng theo mùa?	Chưa rõ; giả thuyết ánh sáng, nội tiết chủ yếu từ động vật
Người Việt có bị không?	Chưa có nghiên cứu tại Việt Nam
Khi nào không còn là “theo mùa”?	Rụng trên 2–3 tháng, thưa rõ, rụng mảng, kèm triệu chứng khác

Rụng tóc theo mùa có thật không hay chỉ là cảm giác?

Có số đo hẳn hoi. Nghiên cứu được trích nhiều nhất là của Randall và Ebling (1991): 14 nam giới khỏe mạnh 18–39 tuổi, làm việc trong nhà, sống ở Sheffield (Anh, vĩ độ 53,4° Bắc), được đo các chỉ số tóc mỗi 28 ngày trong 18 tháng. Tỷ lệ nang tóc ở pha tăng trưởng (anagen) đạt đỉnh trên 90% vào tháng 3, rồi giảm dần tới đáy vào tháng 9. Số tóc rụng đạt đỉnh quanh tháng 8–9, đúng lúc ít nang tóc ở pha anagen nhất; khi đó trung bình mỗi người rụng khoảng 60 sợi một ngày, hơn gấp đôi mùa đông trước đó (Randall và cộng sự, 1991).

Nghiên cứu này nhỏ và chỉ có nam giới. Dữ liệu lớn hơn đến từ Zürich (Thụy Sĩ): Kunz và cộng sự (2009) xem lại hồ sơ 6 năm của phụ nữ khỏe mạnh đến khám vì than rụng tóc. Sau khi loại người có bệnh hoặc dùng thuốc gây rụng tóc, còn 823 người. Kết quả soi chân tóc (trichogram) cho thấy chu kỳ theo năm: tỷ lệ tóc telogen cao nhất vào mùa hè, có thể có một đỉnh nhỏ hơn vào mùa xuân, và thấp nhất vào cuối đông (Kunz và cộng sự, 2009).

Để hiểu vì sao “tỷ lệ telogen” quan trọng: sợi tóc rụng là sợi đã đi hết pha nghỉ. Khi nhiều nang tóc cùng chuyển sang pha nghỉ, vài tuần đến vài tháng sau sẽ thấy nhiều tóc trên gối, lược, sàn nhà. Xem thêm bài sinh lý tóc và chu kỳ tóc.

Tóc rụng nhiều nhất vào tháng nào?

Các nghiên cứu dùng phương pháp và nhóm người khác nhau, nhưng mốc cuối hè – đầu thu lặp lại khá đều ở Bắc bán cầu. Bảng dưới đây tóm tắt những gì chúng tôi đọc được từ abstract trên PubMed.

Nghiên cứu	Nơi, đối tượng	Cách đo	Đỉnh rụng hoặc đỉnh telogen
Randall và cộng sự, 1991	Anh, 14 nam khỏe mạnh	Đo mỗi 28 ngày trong 18 tháng	Tóc rụng nhiều nhất tháng 8–9
Piérard-Franchimont và cộng sự, 1999	Bỉ, 2.857 người than rụng tóc	Trichogram trong 2 năm	Telogen effluvium gặp nhiều từ tháng 7 đến tháng 10
Kunz và cộng sự, 2009	Thụy Sĩ, 823 phụ nữ khỏe mạnh	Hồi cứu trichogram 6 năm	Telogen cao nhất mùa hè, thấp nhất cuối đông
Liu và cộng sự, 2014	Trung Quốc, 41 người không rụng tóc bệnh lý	Phototrichogram mỗi tháng trong 1 năm	Telogen tăng quanh tháng 8–9, mức tăng nhỏ hơn ở người châu Âu
Hsiang và cộng sự, 2018	Dữ liệu tìm kiếm Google 2004–2016	Phân tích chuỗi thời gian	PubMed không có abstract; chúng tôi không nêu kết quả

Hai điểm cần nói rõ. Thứ nhất, Piérard-Franchimont và cộng sự (1999) nhận xét đợt rụng này mang tính “hiệu ứng mùa hè” hơn là mùa thu ở các vùng nằm trên chí tuyến Bắc, và cho rằng tia tử ngoại có thể góp phần. Thứ hai, ở nhóm người Trung Quốc, mức tăng telogen nhỏ hơn và vẫn nằm trong khoảng bình thường của tóc khỏe mạnh (Liu và cộng sự, 2014). Nghiên cứu về dữ liệu tìm kiếm của Hsiang và cộng sự (2018) là một thư ngắn; tiêu đề cho biết đây là phân tích tính mùa vụ của việc tìm kiếm thông tin rụng tóc trên Google, nhưng chúng tôi không đọc được nội dung nên không trích con số nào.

Vì sao tóc người lại rụng theo mùa?

Câu trả lời ngắn: chưa ai biết chắc. Các giả thuyết hiện có đi theo ba hướng, và phần lớn bằng chứng không đến từ da đầu người sống.

• Ánh sáng và tia tử ngoại. Piérard-Franchimont và cộng sự (1999) gọi hiện tượng này là “effluvium actinique” (rụng tóc liên quan ánh nắng) và cho rằng tia tử ngoại có thể đóng vai trò. Đây là nhận định của tác giả từ dữ liệu quan sát, chưa phải phép thử nhân quả.
• Độ dài ngày, melatonin và prolactin – dữ liệu trên động vật. Ở dê cái, khi giữ nguyên ánh sáng và nhiệt độ của ngày hạ chí hoặc đông chí, nồng độ prolactin trong máu và quá trình thay lông đều lệch khỏi nhịp mùa bình thường. Nhịp melatonin theo độ dài ngày, còn nhiệt độ ảnh hưởng tới prolactin và lông qua cơ chế không cần melatonin (Gebbie và cộng sự, 1999). Kết quả này nói về loài thay lông theo mùa, không chứng minh điều tương tự ở tóc người.
• Prolactin tại nang tóc người – thí nghiệm ống nghiệm. Nang tóc da đầu người vừa tạo ra prolactin vừa có thụ thể prolactin. Khi nuôi nang tóc tách rời trong phòng thí nghiệm với prolactin liều cao (400 ng/ml), sợi tóc ngừng dài ra và nang tóc chuyển sớm sang pha thoái triển (catagen) (Foitzik và cộng sự, 2006). Đây là thí nghiệm ống nghiệm với liều cao; chưa có nghiên cứu nào nối dữ kiện này với đợt rụng tóc theo mùa ở người.

Rebora (2016) xếp đợt rụng tóc theo mùa vào nhóm rụng tóc telogen (telogen effluvium) có thể kết hợp nhiều cơ chế: sợi tóc ở pha nghỉ bong sớm, nhiều sợi bong cùng lúc, và nang tóc vào pha nghỉ sớm. Cách xếp này giúp hiểu vì sao đợt rụng thường đến dồn dập rồi tự lắng xuống.

Ở Việt Nam có rụng tóc theo mùa không?

Chúng tôi chưa tìm thấy nghiên cứu nào trên PubMed đo tỷ lệ telogen hay số tóc rụng theo tháng ở người Việt Nam (tra ngày 18/10/2026). Vì vậy bài này không khẳng định người Việt rụng tóc nhiều vào tháng 8–11.

Lý do cần thận trọng: các nghiên cứu ở trên được làm ở Anh (khoảng 53° Bắc), Thụy Sĩ, Bỉ và Trung Quốc. Việt Nam trải dài khoảng từ vĩ độ 8° đến 23° Bắc, phần lớn lãnh thổ nằm dưới chí tuyến Bắc, chênh lệch độ dài ngày giữa hè và đông nhỏ hơn nhiều so với châu Âu. Chính Liu và cộng sự (2014) cũng nêu vĩ độ và độ dài ngày như những yếu tố có thể ảnh hưởng. Phần nhận định về địa lý là suy luận của ban biên soạn, không phải kết quả đo.

Gợi ý thực hành: nếu bạn thấy năm nào cũng rụng nhiều vào một khoảng thời gian cố định rồi tự giảm, hãy ghi lại tháng bắt đầu, tháng kết thúc, và những sự kiện trong 2–3 tháng trước đó (ốm sốt, sinh con, ăn kiêng, căng thẳng). Ghi chép này hữu ích khi đi khám.

Rụng tóc theo mùa khác gì rụng tóc bệnh lý và rụng tóc kiểu nam/nữ?

Đây là câu hỏi quan trọng nhất, vì “rụng theo mùa” dễ thành lý do để bỏ qua một tình trạng cần khám. Ở một phòng khám chuyên về tóc tại Thụy Sĩ, trong 15.211 bệnh nhân suốt 10 năm, rụng tóc kiểu nam/nữ (pattern hair loss) chiếm 67%, rụng tóc từng mảng 11%, rụng tóc có sẹo 11%, còn rụng tóc telogen chỉ 7% (Uribe và cộng sự, 2025). Nói cách khác, người đến khám vì rụng tóc thường gặp nguyên nhân khác chứ không chỉ do mùa.

Đặc điểm	Rụng tóc theo mùa	Rụng tóc telogen do bệnh hoặc biến cố	Rụng tóc kiểu nam/nữ
Kiểu rụng	Rụng nhiều sợi rải rác khắp đầu	Rụng nhiều sợi rải rác khắp đầu	Ít thấy rụng ồ ạt, tóc mỏng dần
Vị trí thưa	Thường không thấy vùng thưa rõ	Có thể thưa đều cả đầu	Đỉnh đầu, đường chân tóc trán (nam); đường ngôi giữa (nữ)
Thời gian	Lặp lại theo năm, tự lắng	Thường bắt đầu 2–3 tháng sau sốt cao, sinh con, ăn kiêng, thuốc	Tiến triển chậm qua nhiều năm
Khả năng hồi phục	Mật độ tóc trở lại như cũ	Thường hồi phục khi hết nguyên nhân	Sợi tóc nhỏ dần, khó tự hồi phục
Cần làm gì	Theo dõi	Tìm và xử lý nguyên nhân	Khám bác sĩ da liễu để được tư vấn điều trị

Cột thứ hai và thứ ba của bảng là kiến thức lâm sàng chung, tóm lược để dễ phân biệt; xem chi tiết từng kiểu trong bài trụ rụng tóc: các kiểu thường gặp, nhóm nguyên nhân và mốc phải đi khám và bài rụng tóc nhiều có phải dấu hiệu bệnh nguy hiểm không. Với rụng tóc kiểu nam/nữ, điều trị dùng thuốc kê đơn – xem bài finasteride và dutasteride.

Nên làm gì khi thấy tóc rụng nhiều vào cuối hè, đầu thu?

Năm bước dưới đây là gợi ý thực hành của ban biên soạn, không rút từ thử nghiệm nào.

1. Quan sát trong 4–6 tuần trước khi kết luận: tóc rụng rải rác hay thưa thành vùng, có tăng dần hay ổn định.
2. Nhìn lại 2–3 tháng trước: có sốt cao, ốm nặng, sinh con, phẫu thuật, giảm cân nhanh, đổi thuốc hay giai đoạn căng thẳng kéo dài không.
3. Giữ nhịp gội và chải bình thường. Ngại gội đầu không làm tóc bớt rụng; sợi đã ở pha nghỉ sẽ rụng ở lần gội sau.
4. Không tự dùng thuốc kê đơn hay thực phẩm bổ sung liều cao khi chưa rõ nguyên nhân.
5. Đi khám nếu tình trạng kéo dài quá 2–3 tháng hoặc có dấu hiệu trong khung đỏ bên dưới.

Phụ nữ sau sinh thường rụng tóc nhiều trong vài tháng đầu; đợt rụng này không phải rụng theo mùa – xem bài chăm sóc tóc cho mẹ sau sinh. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.

Câu hỏi thường gặp

Mỗi ngày rụng bao nhiêu sợi tóc là bình thường?

Không có một con số áp cho mọi người. Trong nghiên cứu ở Anh, nam giới khỏe mạnh rụng trung bình khoảng 60 sợi mỗi ngày vào đỉnh cuối hè, hơn gấp đôi mùa đông (Randall và cộng sự, 1991). Điều đáng chú ý là thay đổi so với chính bạn và tóc có thưa đi không.

Rụng tóc theo mùa kéo dài bao lâu?

Các nghiên cứu mô tả nhịp theo năm, với đáy telogen vào cuối đông, nhưng chúng tôi không tìm thấy số liệu về thời gian một đợt rụng ở từng người. Nếu kéo dài quá 2–3 tháng, nên đi khám.

Rụng tóc theo mùa có làm tóc thưa lâu dài không?

Ở người khỏe mạnh, các chỉ số trong nghiên cứu vẫn nằm trong giới hạn bình thường (Liu và cộng sự, 2014). Tóc thưa dần qua nhiều năm gợi ý nguyên nhân khác, thường gặp là rụng tóc kiểu nam/nữ.

Có cách nào ngăn đợt rụng tóc theo mùa không?

Chúng tôi không tìm thấy thử nghiệm nào trên PubMed nhằm ngăn riêng đợt rụng theo mùa. Giữ chăm sóc da đầu đều đặn, ngủ đủ và ăn uống cân bằng là gợi ý thực hành chung, không phải biện pháp đã được chứng minh cho tình trạng này.

Bổ sung melatonin có giúp giảm rụng tóc theo mùa không?

Chưa có bằng chứng. Vai trò của melatonin với nhịp thay lông theo mùa mới được bàn trên động vật, và nghiên cứu trên dê còn cho thấy nhiệt độ tác động lên lông qua cơ chế không cần melatonin (Gebbie và cộng sự, 1999).

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Randall VA, Ebling FJ. Seasonal changes in human hair growth. Br J Dermatol. 1991;124(2):146-51. doi:10.1111/j.1365-2133.1991.tb00423.x. PMID 2003996. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2003996/
2. Kunz M, Seifert B, Trüeb RM. Seasonality of hair shedding in healthy women complaining of hair loss. Dermatology. 2009;219(2):105-10. doi:10.1159/000216832. PMID 19407435. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19407435/
3. Piérard-Franchimont C, Peérard GE. L’effluvium télogène actinique: une facette de la chronobiologie humaine. Int J Cosmet Sci. 1999;21(1):15-21. doi:10.1046/j.1467-2494.1999.181620.x. PMID 18505526. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18505526/
4. Liu C, Yang J, Qu L, et al. Changes in Chinese hair growth along a full year. Int J Cosmet Sci. 2014;36(6):531-6. doi:10.1111/ics.12151. PMID 25065943. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25065943/
5. Hsiang EY, Semenov YR, Aguh C, et al. Seasonality of hair loss: a time series analysis of Google Trends data 2004-2016. Br J Dermatol. 2018;178(4):978-979. doi:10.1111/bjd.16075. PMID 29048738. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29048738/
6. Gebbie FE, Forsyth IA, Arendt J. Effects of maintaining solstice light and temperature on reproductive activity, coat growth, plasma prolactin and melatonin in goats. J Reprod Fertil. 1999;116(1):25-33. doi:10.1530/jrf.0.1160025. PMID 10505053. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10505053/
7. Foitzik K, Krause K, Conrad F, et al. Human scalp hair follicles are both a target and a source of prolactin, which serves as an autocrine and/or paracrine promoter of apoptosis-driven hair follicle regression. Am J Pathol. 2006;168(3):748-56. doi:10.2353/ajpath.2006.050468. PMID 16507890. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16507890/
8. Rebora A. Proposing a Simpler Classification of Telogen Effluvium. Skin Appendage Disord. 2016;2(1-2):35-38. doi:10.1159/000446118. PMID 27843920. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27843920/
9. Uribe NC, Casañas-Quintana E, Trüeb RM. Frequency of Types of Alopecia in a Single-centre Hair Referral Clinic Over a Ten Years Period. Int J Trichology. 2025;17(1):20-24. doi:10.4103/ijt.ijt_57_24. PMID 40654548. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40654548/

Đọc tiếp

• Chăm sóc tóc mùa hè ở Việt Nam — nắng, mồ hôi và clo
• Chăm sóc tóc mùa đông — khô, tĩnh điện và gàu nặng hơn
• Thức khuya có gây rụng tóc không? — giấc ngủ và nang tóc
• Gàu có gây rụng tóc không? — mối liên hệ và giới hạn bằng chứng
• Massage da đầu — kỹ thuật, thời lượng và bằng chứng hiện có

Bài viết do đội ngũ chuyên môn Skinnocare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc tóc và da đầu. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm Skinnocare là mỹ phẩm, không phải thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

Skinnocare — Tiên phong chăm sóc da & tóc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ · Câu hỏi thường gặp