Mục lục
- 1. Người bị gàu nên gội đầu mấy lần mỗi tuần?
- 2. Nước nóng hay nước ấm: nhiệt độ nào phù hợp?
- 3. Thứ tự các bước trong một lần gội cho da đầu có gàu
- 4. Để bọt bao lâu là đủ, và làm gì trong lúc chờ?
- 5. Xả, dùng dầu xả và làm khô thế nào?
- 6. Khi gàu đã giảm thì gội thế nào cho khỏi quay lại?
- 7. Những lỗi hay gặp khi gội đầu cho người bị gàu
- 8. Câu hỏi thường gặp
- 9. Tài liệu tham khảo
- 10. Đọc tiếp
Cách gội đầu cho người bị gàu gói gọn trong bốn điểm: gội đủ thường xuyên, dùng nước ấm thay vì nước nóng, thoa dầu gội giảm gàu lên da đầu và để bọt 3–5 phút (hoặc theo nhãn) rồi mới xả kỹ. Gàu nằm ở da đầu, nơi nấm men Malassezia sinh sống, nên hoạt chất phải chạm da đầu và có đủ thời gian bám lại; ngọn tóc chỉ cần bọt chảy qua. Khi gàu đã giảm, đừng ngừng hẳn mà chuyển sang nhịp duy trì.
Tóm tắt nhanh
| Yếu tố | Nên làm |
|---|---|
| Tần suất | Gội đều; dầu gội giảm gàu 2–3 lần/tuần theo nhãn |
| Nhiệt độ nước | Ấm vừa, không nóng rát |
| Thời gian lưu bọt | Thường 3–5 phút hoặc theo nhãn |
| Vị trí thoa | Dầu gội giảm gàu: da đầu. Dầu xả: thân và ngọn tóc |
| Sau khi gàu giảm | Khoảng 1 lần/tuần, xen kẽ dầu gội dịu nhẹ |
Người bị gàu nên gội đầu mấy lần mỗi tuần?
Nhiều người bị gàu ngại gội vì sợ khô da đầu, nhưng gội thưa lại để bã nhờn và vảy tích tụ – môi trường Malassezia ưa thích (xem bài gàu da đầu). Hai nghiên cứu trên người châu Á ghi nhận mức hài lòng cao nhất khi gội 5–6 lần mỗi tuần; gội hằng ngày cho kết quả tốt hơn gội mỗi tuần một lần và không thấy hại cho tóc (Punyani và cộng sự, 2021). Lưu ý: tác giả chính thuộc một công ty mỹ phẩm, người tham gia không có bệnh da đầu.
Cần tách số lần gội với số lần dùng dầu gội giảm gàu. Trong thử nghiệm trên 575 người, dầu gội ketoconazole 2% (ở nhiều nước được quản lý như thuốc) được dùng hai lần mỗi tuần trong 2–4 tuần (Peter và Richarz-Barthauer, 1995). Ngày còn lại có thể gội bằng dầu gội dịu nhẹ – xem bài gội đầu mấy lần một tuần ở khí hậu Việt Nam.
Nước nóng hay nước ấm: nhiệt độ nào phù hợp?
Nước nóng cho cảm giác sạch dầu, đỡ ngứa tức thì, nhưng có cái giá. Trong một thử nghiệm trên da cẳng tay, cùng dung dịch chất tẩy rửa SLS 5% ở 4°C, 20°C và 40°C, vùng dùng dung dịch ấm hơn bị tổn thương hàng rào da nhiều hơn (Berardesca và cộng sự, 1995). Nghiên cứu không làm trên da đầu, nhưng da đầu có gàu vốn đã có hàng rào yếu: mất nước qua da tăng và nhạy cảm hơn với chất kích ứng (Turner và cộng sự, 2012).
Gợi ý thực hành: thử nước bằng mặt trong cổ tay, thấy ấm dễ chịu, không nóng rát là được. Nước lạnh ít kích ứng nhưng khó tạo bọt và khó trôi bã nhờn.
Thứ tự các bước trong một lần gội cho da đầu có gàu
Cách chia bước dưới đây là gợi ý thực hành của ban biên soạn, ghép từ nhãn dầu gội và các nghiên cứu đã dẫn.
- Chải nhẹ tóc khô cho bớt rối, không cào da đầu.
- Làm ướt kỹ bằng nước ấm để nước thấm tới da đầu.
- Thoa dầu gội giảm gàu lên da đầu: rẽ vài đường ngôi, chấm dầu gội dọc đường ngôi, tán đều bằng đầu ngón tay, không dùng móng.
- Để bọt 3–5 phút hoặc theo nhãn.
- Xả thật kỹ, nhất là gáy, sau tai, đường chân tóc.
- Dầu xả (nếu dùng) chỉ thoa từ giữa thân tóc xuống ngọn.
- Làm khô chân tóc bằng khăn thấm nhẹ và máy sấy chế độ ấm.
Vì sao phải thoa vào da đầu? Hiệu quả của hoạt chất như zinc pyrithione phụ thuộc vào việc đưa được hoạt chất tới nơi nấm men cư trú: bề mặt da đầu và phễu nang lông (Mangion và cộng sự, 2021). Việc dùng dầu gội giảm gàu hay dầu gội dưỡng trước có ở bài dùng dầu gội chống gàu hay dầu gội dưỡng tóc trước.
Để bọt bao lâu là đủ, và làm gì trong lúc chờ?
Nhãn nhiều dầu gội giảm gàu ghi để 3–5 phút; dữ liệu so sánh trực tiếp thời gian lưu còn ít. Một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 55 người bị viêm da tiết bã da đầu dùng dầu gội chứa corticoid (thuốc kê đơn) để 2,5, 5 hoặc 10 phút: để 5 và 10 phút cho mức giảm triệu chứng tương đương (Reygagne và cộng sự, 2007; tác giả thuộc hãng dược). Để lâu hơn nhãn không chắc thêm lợi ích, trong khi da đầu dễ khô, rát hơn.
Gợi ý thực hành: trong lúc chờ, xoa bóp da đầu thật nhẹ bằng bụng ngón tay, không gãi mạnh – xem bài massage da đầu.
Xả, dùng dầu xả và làm khô thế nào?
Dầu gội làm sạch da đầu và hỗ trợ chăm sóc các bệnh da đầu; dầu xả được thiết kế cho sợi tóc: dễ chải, bớt tĩnh điện, bóng hơn (D’Souza và Rathi, 2015). Vì vậy dầu xả, dầu ủ nên tránh chân tóc – xem bài dầu xả hoạt động thế nào. Gợi ý thực hành: sấy khô chân tóc, không buộc tóc hay đi ngủ khi da đầu còn ẩm lâu – xem bài để tóc ướt đi ngủ có hại không.
Khi gàu đã giảm thì gội thế nào cho khỏi quay lại?
Gàu dễ tái lại khi ngừng hẳn. Trong 6 tháng duy trì của thử nghiệm 575 người, 47% người chỉ dùng dầu gội không hoạt chất bị tái phát, so với 19% người vẫn gội ketoconazole mỗi tuần một lần (Peter và Richarz-Barthauer, 1995). Nhịp tấn công rồi duy trì cũng đã được thử: 2 tuần đầu dùng dầu gội giảm gàu 3 lần/tuần, sau đó 1 lần/tuần xen kẽ dầu gội trung tính; mức cải thiện gàu, đỏ, ngứa bền hơn nhóm chỉ dùng dầu gội trung tính (Maître và cộng sự, 2025; tác giả thuộc hãng dược mỹ phẩm). Gợi ý thực hành: nếu gàu giảm chậm, có thể đổi sang hoạt chất nhóm khác – xem bài tiêu chí chọn dầu gội chống gàu.
Những lỗi hay gặp khi gội đầu cho người bị gàu
| Lỗi thường gặp | Nên làm |
|---|---|
| Xả ngay sau vài giây | Để bọt 3–5 phút hoặc theo nhãn |
| Chỉ xoa bọt lên tóc | Rẽ ngôi, thoa trực tiếp lên da đầu |
| Nước thật nóng cho đỡ ngứa | Nước ấm vừa |
| Cào da đầu bằng móng | Xoa nhẹ bằng bụng ngón tay |
| Thoa dầu xả, dầu dừa lên da đầu | Dầu xả chỉ ở thân, ngọn tóc |
| Ngừng hẳn khi hết vảy | Duy trì khoảng 1 lần/tuần |
Trẻ em, phụ nữ mang thai, cho con bú nên hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng dầu gội có hoạt chất kháng nấm. Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.
Ghi chú chuyên môn
“Nhiều trường hợp gàu không giảm không phải vì chọn sai dầu gội mà vì gội sai cách: nước quá nóng, xả quá sớm, bọt không chạm da đầu. Trước khi đổi sản phẩm, hãy gội đúng kỹ thuật đều đặn khoảng bốn tuần. Nếu vẫn không đỡ, nên đi khám để xem có phải gàu thật hay không.”
— Ds Nguyễn Bá Nghĩa, Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare
Khi nào nên đi khám bác sĩ da liễu?
- Gàu, ngứa không giảm sau khoảng 4 tuần gội đúng cách.
- Da đầu đỏ, vảy vàng nhờn lan ra trán, sau tai (gợi ý viêm da tiết bã).
- Mảng vảy bạc dày, ranh giới rõ (gợi ý vảy nến).
- Rụng tóc thành mảng có vảy, nhất là ở trẻ em.
- Da đầu rát, sưng, chảy dịch sau khi đổi dầu gội.
Câu hỏi thường gặp
Có nên gội hai lượt dầu gội giảm gàu?
Không cần. Nếu tóc nhiều keo, sáp, gội nhanh lượt đầu bằng dầu gội thường, rồi dùng dầu gội giảm gàu và để đủ thời gian.
Lưu bọt hơn 5 phút có giảm gàu nhanh hơn?
Không chắc. Dữ liệu hiện có không cho thấy thêm lợi ích, trong khi da đầu dễ khô, rát. Hãy làm theo nhãn.
Đang bị gàu có cần dầu xả không?
Không bắt buộc. Tóc dài, khô hoặc đã nhuộm có thể dùng, chỉ thoa thân và ngọn tóc.
Bao lâu thì thấy gàu giảm?
Thường sau 2–4 tuần dùng đều. Không cải thiện sau khoảng 4 tuần thì nên đi khám.
Tài liệu tham khảo
Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.
- Punyani S, Tosti A, Hordinsky M, et al. The Impact of Shampoo Wash Frequency on Scalp and Hair Conditions. Skin Appendage Disord. 2021;7(3):183-193. doi:10.1159/000512786. PMID 34055906. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34055906/
- Peter RU, Richarz-Barthauer U. Successful treatment and prophylaxis of scalp seborrhoeic dermatitis and dandruff with 2% ketoconazole shampoo: results of a multicentre, double-blind, placebo-controlled trial. Br J Dermatol. 1995;132(3):441-5. doi:10.1111/j.1365-2133.1995.tb08680.x. PMID 7718463. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7718463/
- Berardesca E, Vignoli GP, Distante F, et al. Effects of water temperature on surfactant-induced skin irritation. Contact Dermatitis. 1995;32(2):83-7. doi:10.1111/j.1600-0536.1995.tb00751.x. PMID 7758326. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7758326/
- Turner GA, Hoptroff M, Harding CR. Stratum corneum dysfunction in dandruff. Int J Cosmet Sci. 2012;34(4):298-306. doi:10.1111/j.1468-2494.2012.00723.x. PMID 22515370. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22515370/
- Mangion SE, Holmes AM, Roberts MS. Targeted Delivery of Zinc Pyrithione to Skin Epithelia. Int J Mol Sci. 2021;22(18):9730. doi:10.3390/ijms22189730. PMID 34575891. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34575891/
- Reygagne P, Poncet M, Sidou F, et al. Clobetasol propionate shampoo 0.05% in the treatment of seborrheic dermatitis of the scalp: results of a pilot study. Cutis. 2007;79(5):397-403. PMID 17569404. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17569404/
- D’Souza P, Rathi SK. Shampoo and Conditioners: What a Dermatologist Should Know? Indian J Dermatol. 2015;60(3):248-54. doi:10.4103/0019-5154.156355. PMID 26120149. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26120149/
- Maître M, Baradat S, Froliger M, et al. Scalp Microbiome Dynamics Can Contribute to the Clinical Effect of a Novel Antiseborrheic Dermatitis Shampoo Containing Patented Antifungal Actives: A Randomized Controlled Study. Dermatol Ther (Heidelb). 2025;15(8):2077-2097. doi:10.1007/s13555-025-01408-z. PMID 40498389. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40498389/
Đọc tiếp
- Malassezia — vì sao chỉ một số người bị gàu
- Viêm da tiết bã da đầu — khác gì gàu thường
- Có nên gội đầu mỗi ngày — nghiên cứu nói gì
- Chọn dầu gội theo tình trạng da đầu — bảng quyết định nhanh
- Ngứa da đầu — mười nguyên nhân thường gặp
Bài viết do đội ngũ chuyên môn Skinnocare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc tóc và da đầu. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm Skinnocare là mỹ phẩm, không phải thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
Skinnocare — Tiên phong chăm sóc da & tóc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ · Câu hỏi thường gặp
