Tẩy trang có cần thiết không và làm double cleansing thế nào cho đúng

Biên soạn: Đội ngũ chuyên môn Skinnocare · Tham vấn chuyên môn: Ds Nguyễn Bá Nghĩa – Giám đốc Nghiên cứu & Phát triển, Công ty TNHH Dược phẩm Innocare · Cập nhật: 24/10/2026

Tẩy trang cần thiết vào những ngày da có lớp trang điểm, kem chống nắng chống nước hoặc sản phẩm lâu trôi; ngày chỉ bôi kem dưỡng và kem chống nắng thông thường, một lần rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ thường đã đủ. Double cleansing – làm sạch hai bước, sản phẩm gốc dầu trước rồi sữa rửa mặt sau – là một cách tẩy trang đúng cách cho ngày trang điểm đậm. Tuy vậy, chưa có thử nghiệm nào trên PubMed so sánh trực tiếp quy trình hai bước với một bước. Điều đã có dữ liệu là: nước không đủ để rửa kem chống nắng, dầu tẩy trang gỡ lớp chống nước tốt hơn sữa rửa mặt, và chà xát mạnh có thể làm da nặng thêm.

Tóm tắt nhanh

Câu hỏi	Trả lời ngắn
Có cần tẩy trang mỗi ngày không?	Cần khi trang điểm hoặc dùng kem chống nắng chống nước; ngày khác sữa rửa mặt thường đủ
Rửa bằng nước có sạch kem chống nắng không?	Không, còn lại khoảng một nửa lượng kem
Double cleansing có thử nghiệm riêng chưa?	Chưa có thử nghiệm so sánh hai bước với một bước
Sai lầm thường gặp	Chà mạnh, rửa nhiều lần bằng chất tẩy mạnh, quên dưỡng ẩm
Ai cần thận trọng	Da nhạy cảm, viêm da cơ địa, da mụn đang dùng thuốc bôi

Tẩy trang có cần thiết với mọi người không?

Tẩy trang dùng để gỡ những lớp mà nước và sữa rửa mặt khó lấy đi: kem nền, mascara, son lì và kem chống nắng chống nước. Các lớp này chứa dầu, sáp và chất tạo màng nên bám chặt trên da.

Một nghiên cứu nhỏ trên 20 người đo lượng kem chống nắng còn lại trên mặt sau khi rửa bằng nước, sữa rửa mặt tạo bọt hoặc dầu tẩy trang (Chen và cộng sự, 2019). Với kem chống nắng thường, chỉ rửa nước còn lại khoảng 54% lượng kem; sữa rửa mặt và dầu tẩy trang để lại lần lượt 15,6% và 13,4%, không khác biệt đáng kể so với nền da chưa bôi kem. Với kem chống nắng chống nước, sữa rửa mặt còn để lại 36,8%, trong khi dầu tẩy trang chỉ còn 5,8%. Tám người nhóm sữa rửa mặt và một người nhóm dầu tẩy trang thấy khô da sau khi rửa.

Cách rửa mặt	Kem chống nắng thường (lượng còn lại)	Kem chống nắng chống nước (lượng còn lại)
Chỉ dùng nước	54,0%	59,3%
Sữa rửa mặt tạo bọt	15,6%	36,8%
Dầu tẩy trang	13,4%	5,8%

Giới hạn: mẫu nhỏ, chỉ hai loại kem, đánh giá bằng ảnh chụp. Gợi ý hợp lý: ngày dùng kem chống nước hoặc trang điểm lâu trôi thì nên tẩy trang; ngày dùng kem chống nắng thường, sữa rửa mặt có thể đủ. Xem thêm bài kem chống nắng: SPF, PA và lượng đủ dùng.

Double cleansing là gì và vì sao làm sạch bằng dầu trước?

Double cleansing là cách làm sạch hai bước: bước một dùng sản phẩm gốc dầu (dầu, sáp hoặc balm tẩy trang) để hòa tan lớp trang điểm và kem chống nắng; bước hai dùng sữa rửa mặt gốc nước để cuốn đi phần dầu còn sót, mồ hôi và bụi.

Nguyên lý dựa trên hóa học quen thuộc: chất dầu hòa tan chất dầu. Sữa rửa mặt làm sạch nhờ chất hoạt động bề mặt, giúp hạ sức căng bề mặt để bụi bẩn tách khỏi da. Nhưng chính chất hoạt động bề mặt, nhất là xà phòng, có thể làm rối loạn hàng rào da, hòa tan lipid và làm thay đổi pH da; nhóm chất tẩy rửa tổng hợp (syndet) giữ cấu trúc da tốt hơn (Mijaljica và cộng sự, 2022). Vì vậy, để một sữa rửa mặt đơn lẻ gỡ hết lớp trang điểm dày, người dùng thường phải chọn loại tẩy mạnh hoặc rửa nhiều lần – điều không có lợi cho hàng rào da.

Cần nói thẳng: tra PubMed ngày 24/10/2026 với cụm từ “double cleansing”, chúng tôi chỉ thấy một bài, và bài đó nói về sát khuẩn da trước phẫu thuật ở trẻ sơ sinh, không liên quan mỹ phẩm. Chưa có thử nghiệm nào so sánh làm sạch hai bước với một bước trên da mặt; phần dưới ghép từ các nghiên cứu riêng lẻ.

Dầu tẩy trang, nước tẩy trang hay sữa rửa mặt: chọn loại nào?

Bảng dưới là đặc điểm chung do ban biên soạn tổng hợp để dễ chọn, không rút từ một thử nghiệm so sánh trực tiếp nào.

Dạng sản phẩm	Hợp với	Điều cần lưu ý
Dầu hoặc balm tẩy trang	Trang điểm đậm, kem chống nắng chống nước	Phải thêm nước cho dầu chuyển màu trắng đục rồi rửa sạch
Nước tẩy trang dạng micelle	Trang điểm nhẹ, cần lau nhanh	Dễ phải lau đi lau lại nhiều lần; nên rửa lại bằng nước
Sữa hoặc kem tẩy trang	Da khô, da nhạy cảm, trang điểm nhẹ	Thường gỡ lớp chống nước kém hơn dạng dầu
Khăn ướt tẩy trang	Lúc đi đường, không có nước	Ma sát nhiều; không nên thay hẳn bước rửa mặt
Sữa rửa mặt dịu nhẹ	Ngày không trang điểm; bước hai của double cleansing	Ưu tiên loại pH hơi acid, không làm da căng rít

Dầu tẩy trang gỡ lớp chống nước tốt hơn sữa rửa mặt (Chen và cộng sự, 2019) và có thể giúp giảm lực chà (Hosokawa và cộng sự, 2020). Với nước tẩy trang dạng micelle, chúng tôi chưa thấy thử nghiệm nào trên PubMed so sánh khả năng gỡ trang điểm với dầu.

Làm double cleansing thế nào cho đúng?

Các bước sau là gợi ý thực hành của ban biên soạn; riêng ý về pH của sữa rửa mặt có nguồn dẫn. Luôn đọc hướng dẫn trên nhãn sản phẩm bạn dùng.

1. Rửa tay sạch. Phần lớn dầu tẩy trang được hướng dẫn dùng khi tay và mặt còn khô; nước tẩy trang và sữa tẩy trang thì không cần.
2. Thoa nhẹ, không chà. Lấy lượng vừa đủ phủ mặt, xoa bằng đầu ngón tay khoảng 30–60 giây. Vùng mắt và môi: áp nhẹ vài giây cho lớp mascara, son tan rồi mới lau.
3. Nhũ hóa rồi rửa sạch. Thêm một chút nước, xoa tiếp đến khi dầu chuyển màu trắng đục, sau đó rửa bằng nước mát hoặc hơi ấm.
4. Bước hai với sữa rửa mặt dịu nhẹ. Một lượng nhỏ, tạo bọt trên tay, xoa nhẹ khoảng 30 giây rồi rửa sạch. Nên chọn loại có pH khoảng 4,0–5,0 nếu nhãn có ghi: pH bề mặt da tăng lên ngay sau một lần rửa, kể cả chỉ rửa bằng nước, và cần tới vài giờ để trở lại mức sinh lý (Blaak và Staib, 2018).
5. Thấm khô và dưỡng ẩm. Dùng khăn sạch thấm nhẹ, không chà; thoa kem dưỡng khi da còn hơi ẩm.

Double cleansing chỉ là phần làm sạch trong các bước chăm sóc da tại nhà. Buổi sáng, khi da không có trang điểm, một lần rửa nhẹ thường là đủ – đây cũng là gợi ý thực hành.

Chà xát mạnh và rửa mặt quá nhiều có hại không?

Có dữ liệu cho thấy lực chà quan trọng hơn ta nghĩ. Một thử nghiệm 4 tuần trên 35 phụ nữ bị viêm da cơ địa nhẹ ở mặt cho họ thay sản phẩm tẩy trang quen dùng bằng một loại dầu tẩy trang làm sạch mạnh hơn nhưng cần ít lực chà hơn, giữ nguyên các bước chăm sóc khác (Hosokawa và cộng sự, 2020). Sau 4 tuần, khô, bong vảy, kích ứng, đỏ và ngứa đều giảm có ý nghĩa; lượng nước mất qua da giảm. Nhóm tác giả cho rằng nhiều người phải chà mạnh vì sản phẩm làm sạch kém. Giới hạn: phần tóm tắt không mô tả nhóm đối chứng, và phần lớn tác giả làm việc cho một hãng mỹ phẩm.

Còn số lần rửa mặt? Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đơn trên nam giới bị mụn nhẹ tới vừa chia người tham gia rửa mặt 1, 2 hoặc 4 lần mỗi ngày bằng cùng một sữa rửa mặt dịu nhẹ trong 6 tuần (Choi và cộng sự, 2006). Cuối nghiên cứu, khác biệt giữa các nhóm không có ý nghĩa thống kê. Nhóm rửa 2 lần/ngày cải thiện mụn không viêm; nhóm rửa 1 lần/ngày có đỏ da và mụn viêm tăng. Tác giả kết luận chỉ có bằng chứng nhẹ ủng hộ rửa mặt 2 lần mỗi ngày bằng sản phẩm dịu nhẹ.

Điều rút ra: làm sạch đủ là cần, nhưng sạch hơn bằng cách chà mạnh hay rửa thêm nhiều lần thì không chắc có lợi. Người da dễ đỏ, châm chích có thể xem thêm da nhạy cảm: nhận biết và nguyên tắc tối giản.

Da mụn, da nhạy cảm có nên làm sạch hai bước không?

Da mụn. Nhiều người nghĩ mụn là do rửa mặt chưa sạch nên rửa thường xuyên bằng chất tẩy mạnh. Một tổng quan cho rằng làm sạch dịu nhẹ mới là hướng có dữ liệu ủng hộ: giúp cải thiện số lượng và mức độ mụn, đồng thời giảm kích ứng khi dùng thuốc bôi trị mụn như retinoid và benzoyl peroxide (Levin, 2016). Người trang điểm vẫn có thể làm hai bước, miễn là cả hai bước đều nhẹ nhàng và rửa sạch dầu. Nền tảng về cơ chế mụn có trong bài mụn: phân loại, cơ chế bốn yếu tố.

Da nhạy cảm, viêm da cơ địa. Nên giảm số sản phẩm và lực chà; ngày không trang điểm chỉ cần một bước. Mí mắt là vị trí hay bị viêm da tiếp xúc do mỹ phẩm, với nguồn gây dị ứng thường gặp gồm sữa rửa mặt, sản phẩm tẩy trang, mascara và cả chất gây dị ứng dính từ tay (Zirwas, 2019). Mí mắt đỏ, ngứa, bong vảy kéo dài thì nên nghĩ tới khả năng này – xem bài viêm da tiếp xúc do mỹ phẩm. Người bị chàm có thể tham khảo chăm sóc da hằng ngày khi bị viêm da cơ địa.

Tất cả nội dung không thay thế cho chỉ định của bác sĩ. Hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng. Người đang dùng thuốc bôi theo đơn, phụ nữ mang thai và trẻ em nên hỏi bác sĩ về sản phẩm làm sạch phù hợp.

Những sai lầm thường gặp khi tẩy trang là gì?

• Chà mạnh bằng bông hoặc khăn. Lực chà có thể làm da khô và kích ứng hơn (Hosokawa và cộng sự, 2020).
• Không nhũ hóa, không rửa lại dầu. Lớp dầu còn trên da làm mặt bóng nhờn và khiến bước sau kém hiệu quả – nhận định của ban biên soạn.
• Tự pha nước tẩy trang mắt. Phân tích 275 công thức tự làm cho vùng mắt trên mạng xã hội, gồm cả sản phẩm tẩy trang, thấy liều lượng mơ hồ, chất không phù hợp và bảo quản không bảo đảm; tác giả đánh giá chúng không an toàn (Couteau và cộng sự, 2022).
• Rửa nhiều lần bằng sữa rửa mặt mạnh “cho thật sạch”. Không có lợi rõ ràng và dễ gây kích ứng, nhất là khi đang dùng thuốc bôi trị mụn (Levin, 2016).
• Bỏ qua dưỡng ẩm sau khi rửa. Gợi ý thực hành: thoa kem dưỡng ngay khi da còn hơi ẩm.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ bôi kem chống nắng có cần tẩy trang không?

Với kem chống nắng thường, sữa rửa mặt đã gỡ được phần lớn lượng kem; với loại chống nước, dầu tẩy trang làm sạch tốt hơn hẳn (Chen và cộng sự, 2019).

Dùng nước tẩy trang xong có cần rửa lại không?

Chưa có nghiên cứu trả lời trực tiếp. Gợi ý thực hành là rửa lại bằng nước hoặc sữa rửa mặt nhẹ để không còn chất làm sạch đọng trên da.

Dầu tẩy trang có gây mụn không?

Chúng tôi chưa tìm thấy thử nghiệm trên PubMed về việc này. Điều quan trọng là nhũ hóa và rửa sạch dầu; nếu mụn tăng sau khi đổi sản phẩm thì nên ngừng và theo dõi.

Có cần tẩy trang mắt, môi riêng không?

Nếu dùng mascara hoặc son chống nước thì nên có bước riêng cho vùng này, áp nhẹ cho tan thay vì chà. Đây là gợi ý thực hành.

Tài liệu tham khảo

Các đường dẫn dưới đây để ở dạng liên kết trần, bạn sao chép và dán vào trình duyệt để tra cứu bản gốc.

1. Chen W, He M, Xie L, et al. The optimal cleansing method for the removal of sunscreen:Water, cleanser or cleansing oil? J Cosmet Dermatol. 2019;19(1):180-184. doi:10.1111/jocd.12995. PMID 31157512. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31157512/
2. Mijaljica D, Spada F, Harrison IP. Skin Cleansing without or with Compromise: Soaps and Syndets. Molecules. 2022;27(6). doi:10.3390/molecules27062010. PMID 35335373. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35335373/
3. Hosokawa K, Taima H, Kikuchi M, et al. Rubbing the skin when removing makeup cosmetics is a major factor that worsens skin conditions in atopic dermatitis patients. J Cosmet Dermatol. 2020;20(6):1915-1922. doi:10.1111/jocd.13777. PMID 33040474. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33040474/
4. Blaak J, Staib P. The Relation of pH and Skin Cleansing. Curr Probl Dermatol. 2018;54:132-142. doi:10.1159/000489527. PMID 30130782. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30130782/
5. Choi JM, Lew VK, Kimball AB. A single-blinded, randomized, controlled clinical trial evaluating the effect of face washing on acne vulgaris. Pediatr Dermatol. 2006;23(5):421-7. doi:10.1111/j.1525-1470.2006.00276.x. PMID 17014635. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17014635/
6. Levin J. The Relationship of Proper Skin Cleansing to Pathophysiology, Clinical Benefits, and the Concomitant Use of Prescription Topical Therapies in Patients with Acne Vulgaris. Dermatol Clin. 2016;34(2):133-45. doi:10.1016/j.det.2015.11.001. PMID 27015773. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27015773/
7. Zirwas MJ. Contact Dermatitis to Cosmetics. Clin Rev Allergy Immunol. 2019;56(1):119-128. doi:10.1007/s12016-018-8717-9. PMID 30421329. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30421329/
8. Couteau C, Girard E, Coiffard L. Analysis of 275 DIY recipes for eye cosmetics and their possible safety issues. Int J Cosmet Sci. 2022;44(4):403-413. doi:10.1111/ics.12776. PMID 35396729. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35396729/

Đọc tiếp

• Da dầu — cơ chế tiết bã và cách kiểm soát không làm khô da
• Lỗ chân lông to — có thu nhỏ được không và bằng cách nào
• Tẩy tế bào chết — vật lý, hóa học và tần suất an toàn
• Mụn đầu đen và mụn đầu trắng — vì sao hình thành và cách xử lý
• Da mụn dùng kem chống nắng loại nào — cách chọn theo tình trạng da

Bài viết do đội ngũ chuyên môn Skinnocare – Công ty TNHH Dược phẩm Innocare biên soạn, nhằm cung cấp kiến thức chăm sóc tóc và da đầu. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Sản phẩm Skinnocare là mỹ phẩm, không phải thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.

Skinnocare — Tiên phong chăm sóc da & tóc
Chịu trách nhiệm sản phẩm và phân phối: Công ty TNHH Dược phẩm Innocare — 558 Quang Trung, phường Dương Nội, Hà Nội.
Hotline 024 6680 0369 · Zalo 0968 734 102 · Liên hệ · Câu hỏi thường gặp